Sahte Para Nasıl Anlaşılır? [10 Yöntem]

Sahte para, işletmelerin ve özellikle de tüketicilerin dikkat etmeleri gereken bir sorundur. Bu nedenle, hem işletmeler hem de tüketicilerin sahte para nasıl anlaşılır öğrenmeleri gerekmektedir. Zira bir işletme veya tüketici, alışveriş esnasında sahte bir para alırsa, bu hatanın telafisi olmayabilmektedir.

Çoğu durumda sahte para, 50, 100 veya 200 Türk lirası banknotlarda çıkagelen bir sorun olsa da 5, 10 ya da 20 TL’lik kağıt paralarda da ortaya çıkabilmektedir. Hatta 5, 10 ya da 20 liralık banknotlara genellikle fazla dikkat edilmediği için bu sahte paralar daha yaygın bir şekilde piyasada dolaşıma girebilmektedir.

Sahte paralar, sahte para makinesi ve sahte para kalemi gibi yöntemler vasıtasıyla kontrol edilebilir, ancak bununla birlikte, bu tür cihaz ya da yardımcı uygulamalara gerek kalmadan da bir paranın sahte olup olmadığı kolayca anlaşılabilir. Peki, sahte para nasıl anlaşılır? Maddeler halinde anlattığımız yolları kullanarak bir paranın sahte olup olmadığını anlayabilirsiniz.

1. Kağıt Kalitesi

Sahte para tespiti yapmanın en basit yöntemlerinden ilki elinizdeki banknotun kağıt kalitesini kontrol etmenizdir. Paranın kağıt kalitesini kontrol ederek bir paranın sahte olup olmadığını rahatça anlayabilirsiniz. Paranın pürüzlü, sert ve özellikle de üzerinde bulunan yazıların soluk olmadığından emin olarak bu kontrolü gerçekleştirebilirsiniz. Elinizdeki paranın kağıdı sert veya pürüzlü ise ya da üzerindeki rakam ve yazılar soluk ise para sahte olabilir.

2. Atatürk Görseli

Elinizdeki parayı ışığa tutuğunuzda Atatürk görselinin olup olmadığını kontrol edin. Sahte olmayan banknotlar ışığa tutulduğunda Atatürk’ün yer aldığı bir görsel görünecektir.

Banknotlarda Mustafa Kemal Atatürk’ün bulunduğu gizli bir filigran yer alır. Atatürk’ün bulunduğu bu filigran para ışığa tutulduğunda ortaya çıkar. Elinizde bulunan banknotu ışığa tutarak veya ışığın yoğun olduğu bir yüzeyde hafifçe havaya kaldırarak Atatürk filigranın görünüp görünmediğini kontrol edebilirsiniz. Bu filigran gözükmüyorsa sahte para tutuyor olabilirsiniz.

Atatürk Görseli Filigranı

Atatürk Görseli Filigran

3. Emniyet Şeridi

Banknotlarda parlak emniyet şeritleri yer alır. Bu emniyet şeritlerinin yer alıp almadığını kontrol edin.
Tüm banknotlarda tıpkı Atatürk filigranına benzer bir şekilde parlak emniyet şeritleri bulunur. Elinizde tutuğunuz parayı hafifçe oynatarak bu emniyet şeritlerinin parlaklığını kontrol edebilirsiniz. Emniyet şeritleri yapay veya mat bir şekilde beliriyorsa para sahte olabilir.

Emniyet Şeridi

Emniyet Şeridi

4. Holografik Şerit

Sahte para anlama yollarından bir diğeri de banknotlarda bulunan holografik şeritlerin kontrol edilmesidir. Bu tür holografik şeritler belirli motiflerden oluşur. Elinizdeki parayı hafifçe oynattığınız bu motiflerin tıpkı emniyet şeritleri gibi küçük ve parlak yansımalar vermesi gerekir. Öte yandan, parayı elinizde oynattığınızda bir dikdörtgen içerisinde yer alan Türk lirası kısaltması “TL” harflerinin de elinizdeki banknotun değerini gösteren sayıya dönüşmesi gerekir. Örneğin, elinizde 10 lira tutuyorsanız dikdörtgen içinde 10 sayısını görebilmeniz gerekir.

Holografik Şerit

Holografik Şerit

5. Kabartma Baskısı

Paranın ön yüzünde yer alan Atatürk portresinin yanı sıra “Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası” ve banknotun değerini gösteren sayılar da dahil olmak üzere yazılarda kabartma baskı bulunur.

Kabartma Baskı

Kabartma Baskı

6. Renk Değiştiren Şerit

Paraya farklı açılardan bakıldığında orta tarafta yer alan ve renk değiştirerek altın sarısına dönüşen bir şerit yer alır. Bu şerit üzerinde “TL” ibareleri bulunur.

Renk Değiştiren Şerit

Renk Değiştiren Şerit

7. Bütünleşik Görüntü

Para ışığa tutulduğunda, sol üst kenarda bulunan şekillerle, arka yüzeydeki şekiller birleşerek banknot değerini gösterir.

Bütünleşik Görüntü

Bütünleşik Görüntü

8. Mikro Yazı

Paraların ön ve arka yüzlerinde bazı alanlarda banknot değerini gösteren mikro yazılar yer alır.

Mikro Yazılar

Mikro Yazılar

9. Ultraviyole ile Görünen Değerler

Gerçek bir paranın UV ışınları altında mavi ve kırmızı renkte parlama yapması gerekir. Emniyet şeridinde ultraviyole ışığı altında banknotun, 5 ve 10 TL’de mavi, 20 ve 50 TL’de kırmızı, 100 ve 200 TL’de ise sarı renkte parlama yapması gerekir.

Ultraviyole

Ultraviyole

10. Görme Engellilere Yönelik

Paranın ön yüzünde, filigranın sol üst kenarında Braille alfabesinden yararlanılarak yazılmış, parmakla dokunulduğunda fark edilebilen noktalar bulunmaktadır.

Bu yöntemleri uygulayarak sahte para nasıl anlaşılır öğrenebilirsiniz. Elinize sahte para geçerse ve sahte parayı aldığınız yer belliyse size en yakın Polis merkezine başvuruda bulunabilirsiniz. Bununla birlikte, mağazalardan aldığınız para üstlerini bulunduğunuz yerden ayrılmadan kontrol edebilirsiniz. Böylece elinize sahte para geçme riskini azaltmanız mümkün olur.

YORUMLAR

  1. Ayhan dedi ki:

    Bugün çok ünlü bir market ismini vermeyeceğim alışveriş yaptım 200 lira verdim kasiyer 130 kusur para üstü verdi. Eve gelince 100 tlyi kontrol edince sahte olduğunu anladım. Benim paralarım genelde banka hesabımda durur. Arada nakit çekerim yanımda bulunsun diye. O sebeple yanımda yada cüzdanımda başka 100 tl yoktu. Markete gittim bu para sahte az önce verdin dedim kasiyere ki aradan 1 saat bile geçmedi. Kasiyer kabul etmedi ben hatırlamıyorum sizi dedi. Doğru söylüyor olabilir hatırlamaz o kadar kişi var gün içinde alışveriş yapan sonra ben buna fişi gösterdim fişte kendi adı yazıyor kasiyer olarak verdiği para üstüde aynen yazıyor. Bir şey söyleyemeyince mağaza müdürünü çağıracağım beni ilgilendirmez havaları takındı. Mağaza müdürü geldi paraya baktı sonra benim yanımda makineden kontrol ettiler evet para sahte ama bizim verdiğimiz ne belli manasında konuştu. Sonra parayı alırken sizin kontrol etmeniz gerekir para üstlerini gibi bir şey söyledi. Çok üstelemedim parayı aldım çıktım bir daha o marketten asla alışveriş yapmayacağım, marketin ismi vermiyorsam bu benim iyi niyetimden kaynaklıdır. Ama bildiğim kesin olan birşey var ki bu kasiyer hatasıdır. Kasiyere başka biri vermiş eminim o da parayı bir şekilde bana iteledi. Kasiyerin kontrol etmesi lazım. Koskoca market sözde Türkiye’nin en iyileri yazıklar olsun. Şunu diyeceğim aman ha paranızı büyük diye bunlardan birşey çıkmaz diye düşündüğünüz mağazalardan alırken dahi kontrol edin. Benim en büyük hatam parayı cebime hızla atıp evimin yolunu tutmak oldu. İftar olacak diye aceleye geldi. Aşağıda arkadaşta yazmış marketten yemiş o da kazığı. Az buz paralar değil ha 50 ha 100 fark etmez günahtır. Bu kasiyeler para alıyor, marketler öğretmiyor mu bunlara sahte para nasıl anlaşılır diye? Neyse yazınız vesilesiyle derdimi dökmüş gibi oldum uzun yazdım kusura bakmayın.

    1. numan dedi ki:

      bim mi?

  2. dilek koş dedi ki:

    Cevapladığınız için teşekkür ederim elimden birşey gelmiyor başka. Bugün yol üstünde bir kuyumcuya birde markette kasiyere sordum para sahte gerçekten yırttım attım artık. Kimsenin başına gelmesini istemem dediğiniz gibi kontrol edip alıcam bundan sonra paraları herkesede tavsiyem o dur. iyi çalışmalar.

  3. dilek koş dedi ki:

    15 gün önce bankadan para çektim aynı gün çok fazla yere ödeme yaptım para üstü aldım. Şimdi 50 lira verdim markete sahte bu para dedi inanamadım biraz inceleyince gerçekten sahte gibi görünüyor. Kim verdi bu parayı nasıl elime geçti çözemiyorum ödeme yapıp para üstü aldığım 3 yer var hangi birine ne diyeceğim iftira gibi olacak madur oldum. Bu parayı değiştirebilme imkanımız var mı yardım eder misiniz?

    1. Editör dedi ki:

      Merhaba, yırtık veya nispeten yıpranmış paralar başta Ziraat Bankası olmak üzere devlet bankaları tarafından değiştirilebiliyor fakat ne yazık ki sahte paralar için aynı durum geçerli değil.

      Sizin başınıza gelen bu vahim olayın başkasının başına gelmemesi için sahte parayı imha etmenizi tavsiye ederiz.

      Bundan sonraki para alışverişlerinde özellikle büyük paralarda yukarıdaki yöntemleri uygulamanızı ve aldığınız paraları kontrol etmenizi öneriyoruz.

      Danışmak istediğiniz farklı bir konu olursa tekrar yazabilirsiniz.

      1. numan dedi ki:

        Editör abicim bu paradaki seri numarası ne oluyor keşke onu da açıklasaydınız e-devletten sorgulama falan yapılıyor. Yani her paranın kendine ait numarası var sahtesini üreten aynı seri numarasından ürettiğinde açığa çıkar veya tahminde bulunup bir sonraki seri numarasını yazsa gene açıkta ayrıca olmayan seri numarası ile gene açıkta bu durum atm’lerde kontrol ediliyor mu?

        1. Editör dedi ki:

          Merhabalar, ATM’lerden kontrol edilip edilmediği konusunda bir bilgimiz yok ama Merkez Bankası’nın “Sahte Banknot Seri ve Sıra No Sorgulama” sayfasından banknotların seri numaralarını sorgulamak mümkün oluyor. Banknotların arka tarafında üst ve aşağı tarafta yer alan numaralar, seri numaralardır. Şu şekilde görünür: “B 867 166581” ya da “D 456 154855”.