Anasayfa Yatırım Borsa Borsa Yatırım Fonu (ETF) Nedir?

Borsa Yatırım Fonu (ETF) Nedir?

Borsa Yatırım Fonu kısaltmasıyla BYF ve Exchange Traded Funds (ETF) olarak da bilinen fonlar hakkında öğretici bir yazı. ETF Nasıl Kazandırıyor? ve ETF - Borsa Yatırım Fonu İşlemleri Nasıl Yapılır?

9

Borsa Yatırım Fonu (BYF) ya da daha sık bilinen adıyla Exchange Traded Funds (ETF), hisse senedi, tahvil, bono ve emtia gibi yatırım ürünlerinin bulunduğu herhangi bir endeksi baz alan ve yatırımcılara bu endeksin performansını yansıtan yatırım fonlarıdır.

Bu yazımızda borsa yatırım fonlarını, rahatça anlayabileceğiniz şekilde anlatmaya çalışacağız.

Bazı yatırımcılar, bir hisse senedine yatırım yapmadan önce günlerce düşünürler. Yatırımcıların genel amacı, kendilerine yüksek oranda kar sağlayacak hisseleri bulmaktır, fakat birçok insanın borsayı ustaca okuyacak kadar zamanı veyahut uzmanlığı yoktur.

Borsa yatırım fonları (yazımızın devamında kısa ad olan ETF’yi kullanacağız), aynı hisse senetleri gibi menkul kıymetler borsasında alınıp satılan fonlardır.

Belirli bir endeksi takip eden ETF’ler kendiliğinden çeşitlendirme, daha düşük bakiye ve işlem ücretleri, esneklik gibi bir takım avantajlar sağlar. Endeks ETF’lerine yapılan yatırımların karlılığı hisselerin bireysel performansına değil, borsanın genel performansına bakar.

ETF hisse senedi, emtia, tahvil veya bono gibi fona bağlı bir dizi varlığı elinde tutar. Birçok ETF ise S&P 500 gibi bir endeksi takip eder.

S&P 500, NASDAQ’da veya NYSE’de yer alan en büyük 500 şirketin yer aldığı bir endeks. Yani S&P 500’ü takip eden bir ETF’ye yatırım yaptığınızda tek bir işlemle 500 farklı şirketi etkiliyorsunuz. ETF’ler ortaya çıkmadan önce yatırımcılar, her şirketin hisselerini tek tek alıyor ve aynı etkiyi yatırım planları ile yaratmaya çalışıyorlardı. Bu, birden fazla komisyon ücreti ve yatırım planının yönetilmesine daha fazla ücret ödenmesi gibi masraflar doğurduğu için ETF’lerden çok daha pahalıya patlamaktaydı.

Ayrıca ETF’ler “pazarlanabilir tahvil” sınıfına girer; yani ETF’leri istediğiniz zaman piyasa fiyatı üzerinden nakde dönüştürebilirsiniz. ETF’ler likit finansal kaynaklardır. Bu nedenle fiyatları sabit değildir; alınıp satıldıkça değişir.

ETF’nin Tarihçesi ve Avantajları

İlk başarılı ETF girişimi olan S&P 500 Depository Receipt (SPDR), Ocak 1993 yılında borsaya giriş yaptı. Şu an NYSE:SPY adı altında işlem görüyor. SPY, şu an bile dünya piyasalarındaki en büyük ETF; 242 milyar dolar seviyesinde varlığı mevcut.

SPY’nin borsaya girdiği 1993’den 2016 yılına kadar tam 1929 ETF daha borsaya giriş yaptı.

ETF’lerin bu kadar tercih edilmesinin altında endeks bazlı ETF’lerin aktif olarak yönetilen fonlara göre daha az masrafının olması ve finans danışmanlarını araya sokmadan, hisse alır gibi direkt olarak alınabilmesi gibi nedenler yatıyor.

Gerçi şöyle de bir durum var; mFund, 2014 yılından beri yatırımcılara yönetilen fonları ASX aracılığıyla alıp satma imkanı sunmakta.

Endeks bazlı ETF’lerin diğer bir önemli avantajı da yatırımcılara daha az bakiye ile daha çeşitli bir yatırım yelpazesi sunmalarıdır.

Yatırımcılar, ETF’ler sayesinde tek bir işlem yapıp -bunun karşılığında tek bir komisyon ücreti ödeyerek- daha çeşitli bir portföye sahip olurlar. SPY gibi bazı ETF’ler, yüzlerce şirketin hissesini bünyesinde barındırır.

S&P 500 şirketlerinde tek tek işlem yapmaya kalktığınızı bir düşünün; Apple’ın her bir birim hissesi için 221.30 dolar, Alphabet’in her bir hissesi için 1.177,59 dolar, Amazon’un her bir hissesi için 1.952,07 dolar ödemeniz gerek! (Rakamlar 9 Eylül 2018 tarihli Google Finance verilerine dayanmaktadır).

Fakat SPY aldığınızda birim başına yalnızca 287.60 dolar ile bu üç şirketin hisseleri ile işlem yapmış oluyorsunuz. Tek bir hisse ile yüzlerce hisseyi alabiliyorsunuz yani.

ETF’lerin Ana Riskleri ve Dezavantajları

Her yatırımın kendine has bir risk potansiyeli vardır. ETF’lerin ana riskleri ise şöyle;

  • Piyasa riski — eğer yatırım yaptığınız ETF’nin içinde bulunduğu piyasa düşüşe geçerse ETF de çok yüksek ihtimalle düşüşe geçecektir.

Örneğin ABD borsaları düşüşe geçtiğinde S&P 500’ü takip eden ETF’ler de düşüşe geçecektir.

  • Döviz kuru riski — uluslararası piyasalara yatırım yapan bir ETF’e yatırım yaptıysanız döviz kuru değişimleri, yatırımınızın değerini olumsuz etkileyebilir.

Örneğin TL ile aldığınız, fakat ABD dolarının geçerli olduğu borsalardan hisse satın alan bir ETF’nin değeri, Dolar-TL oranına göre düşebilir.

  • Likidite riski — yatırım yaptığınız ETF hisselerini istediğiniz fiyata elden çıkaramamanız da gayet olası.

Örneğin satmaya çalıştığınız ETF ile ilgili satın alma emri olmayabilir. Birçok ETF aktif olarak alınıp satılır fakat bazılarına talep düşük olduğu için iyi bir fiyata elden çıkarılmaları zordur.

Her ETF aynı değildir. Söz gelimi, birbirlerinden farklı yöneticilere, hedeflere ve tarzlara sahip, farklı hisse senetlerine yatırım yapan birçok ETF var. Endeks ETF’leri ETF çeşitlerinden yalnızca biri; o yüzden ETF satın almadan önce iyi araştırma yapmakta fayda var.

Ayrıca ETF’lerden kazanılan sermaye kazançları, genelde yıllık periyotlarla dağıtılır. ETF’ler değerleri büyüdükçe sermaye kazancı verirler, hisseleri ne zaman elden çıkarıp kazancı elde edeceğiniz ise size kalmıştır. ETF’ler, bu yüzden vergiye tabii olabilirler.

Özet

ETF’lerin önemli bir kısmı yatırımcılara belirli bir hisse senedi yerine piyasa genelinde işlem yapmak için fırsat sunar. Örneğin SPY hisselerini aldığınızda NYSE ve NASDAQ merkezli en büyük 500 şirketin hisselerinin hepsini almış olursunuz.

ETF’lere yatırım yapmanın endeks performansına göre yüksek karlılık, aktif olarak yönetilen fonların aksine düşük yönetim ücretleri ve düşük bütçeyle çeşitlendirilmiş yatırım yapabilme olanağı gibi faydaları vardır.

Fakat ETF’nin altındaki varlıkların değerindeki potansiyel değişimlerin, döviz kurlarındaki oynamaların ve her zaman makul bir fiyata elden çıkarılamamalarının getirdiği riskleri de unutmamak gerekir.

Yatırım İşlemlerine Başlayın

Ücretsiz Yatırım Simülatörü ile VİOP'ta hisse senedi, altın ve döviz gibi tüm yatırımları risk almadan deneyin. 100.000 lira sanal para ile risk almadan yatırım yapmayı öğrenin. Yatırım Simülatörünü bugün deneyin >>

9 Yorum

    • Merhaba, Borsa Yatırım Fonları, takip ettikleri endeksin getirilerini yansıtmayı amaçlarlar. Bu nedenle takip edilen endeks değer kaybederse fonun fiyatı da değer yitirebilir. Bu açıdan risk mevcuttur.

      Danışmak istediğiniz farklı bir konu olursa tekrar yazabilirsiniz.

  1. Borsa yatırım fonu nedir daha kısa tanımla: borsada belirli yatırım fonları piyasada işlem görür gibi tıpkı aynı şekilde alınıp satılıyor. Alınıp satılan bu fonlara borsa yatırım fonu kısaca byf adı veriliyor.

  2. ETF borsa yatırım fonlarıyla ilgili yazmamışsınız vergiden bahsediyorsunuz kaç oranında vergi ödendiğiyle ilgili bilgi yok. Cevaplayabilir misiniz? her yerde anlatılmış vergi oranından bahseden yok diğer yatırım fonlarına ödediğimi gibi mi vergi ödüyoruz aydınlatır mısınız?

  3. ETF çok da yeni bir araç sayılmaz. Türkiye’de vergisi yüksek olduğundan dolayı tercih edilmiyor. Son zamanlarda yatırımcılar iyiden iyiye yöneldi bizde daha çok adını duymaya başladık.

Yorum ekle

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen adınızı buraya girin